Wolofkielâ lii nigerlâš-kongolâš kielâ. Wolofkielâ sárnoo Senegalist, Gambiast, Ranskaast, MauritaniastMalist.[1] Senegalist wolofkielâ lii aalmugkielâ já enâmustáá sarnum kielâ. Suullân 8 miljovn olmožid sárnuh wolofkielâ eenikiellân.[2] Wolofkielâst láá kyehti variant: senegalwolofkielâ já gambiawolofkielâ.

Ortografia

mute

Tovle wolofkielâ čallui arabialij pustavijguin. Kielâinstituut Centre de linguistique appliquée de Dakar (CLAD) raahtij uđđâ ortografia, mii vuáđuduvá läättinláid pustaváid já mii lii lamaš wolofkielâ virgálâš ortografia 1970-lovo rääjist.

Kielâoppâ

mute

Wolofkielâst veerbah iä suujâ. Veerbâi saajeest persovnpronomineh sojeh ovdâmerkkân ääigi já aspekt mield.

Taan kielâst kielâtieđâlâš aspekt lii tehálub kategoria ko äigi. Ohtâ kuávdášlâš iäru aspektist lii tot, lii-uv toimâ nuuhâm vâi lii-uv tot vala joođoost. Eres aspekteh čujotteh ovdâmerkkân kiärdoo tooimân já toos, tábáhtuvá-uv teikkâ lii-uv toimâ tábáhtum vissásávt.

Pronomineh

mute

Persovnpronomineh

mute
subjekt objekt
oovtâloho maaŋgâloho oovtâloho maaŋgâloho
1. persovn man nun ma nu
2. persovn yow yeen la leen
3. persovn moom ñoom ko leen

Numereh

mute

Wolofkielâ lohosänisysteem vuáđuduvá lovvoid "5" já "10". Systeem lii uáli njuolgâduslâš.

0 tus / neen / zéro [ranskâkielâ] / sero / dara ["ij mihheen"]
1 benn
2 ñaar / yaar
3 ñett / ñatt / yett / yatt
4 ñeent / ñenent
5 juróom
6 juróom-benn
7 juróom-ñaar
8 juróom-ñett
9 juróom-ñeent
10 fukk
11 fukk ak benn
12 fukk ak ñaar
13 fukk ak ñett
14 fukk ak ñeent
15 fukk ak juróom
16 fukk ak juróom-benn
17 fukk ak juróom-ñaar
18 fukk ak juróom-ñett
19 fukk ak juróom-ñeent
20 ñaar-fukk
26 ñaar-fukk ak juróom-benn
30 ñett-fukk / fanweer
40 ñeent-fukk
50 juróom-fukk
60 juróom-benn-fukk
66 juróom-benn-fukk ak juróom-benn
70 juróom-ñaar-fukk
80 juróom-ñett-fukk
90 juróom-ñeent-fukk
100 téeméer
101 téeméer ak benn
106 téeméer ak juróom-benn
110 téeméer ak fukk
200 ñaari téeméer
300 ñetti téeméer
400 ñeenti téeméer
500 juróomi téeméer
600 juróom-benni téeméer
700 juróom-ñaari téeméer
800 juróom-ñetti téeméer
900 juróom-ñeenti téeméer
1000 junni / junne
1100 junni ak téeméer
1600 junni ak juróom-benni téeméer
1945 junni ak juróom-ñeenti téeméer ak ñeent-fukk ak juróom
1969 junni ak juróom-ñeenti téeméer ak juróom-benn-fukk ak juróom-ñeent
2000 ñaari junni
3000 ñetti junni
4000 ñeenti junni
5000 juróomi junni
6000 juróom-benni junni
7000 juróom-ñaari junni
8000 juróom-ñetti junni
9000 juróom-ñeenti junni
10000 fukki junni
100000 téeméeri junni
1000000 tamndareet / million

Fáádást eres soojijn

mute

Käldeeh

mute
  1. Wolof language | African language | Britannica www.britannica.com. Čujottum 1.11.2022. (eŋgâlâskielân)
  2. Wolof - Worldwide distribution Worlddata.info. Čujottum 1.11.2022. (eŋgâlâskielân)